از بارزترین نوع بهداشت فردی، نظافت و پاکیزگی است، پاکیزگی از فضولات و زواید جسم و پرهیز از تمامی آلودگی‌های بیرونی، و این مهم نقش فزاینده‌ای در ایجاد سلامت و طراوت و شادابی جسمی و روحی هر فرد می‌تواند داشته باشد، زیرا تا آدمی جسمی سالم نداشته باشد روحی شاداب نخواهد داشت و با سلامت هر دو می‌توان شادی داشت.

 

لا خیر فی الحیوۀ الّا مع الّحّۀ.[۱]

در زندگی خیری نیست مگر با سلامتی.

 

در این فصل به مصادیق بهداشت فردی و پاکیزگی و اهمیت آن خواهیم پرداخت.

 

شستشوی بدن

پیامبر اکرم(ص):

حقّ علی کلّ مسلم ان یغتسل فی کلّ سبعۀ ایام یوما یغسل فیه راسه و جسده[۲]

بر هر مسلمانی لازم است که در هفت روز یکبار، شستشو کند و در آن، سر و تن خود را بشوید.

 

نظافت بدن

امیرالمومنین علی(ع):

تنظّفوا بالماء من المنتن الریح الذی یتاذی به.[۳]

با آب خود را از بوی بد آزادنده پاکیزه سازید.

علی(ع):

نعم البیت الحمّام یذکّر النّار و یذهب بالدّرن.[۴]

خوب خانه‌ای است حمام، گرمای آن انسان را به یاد جهنم انداخته و آلودگی را از بدن پاک می‌سازد.

 

در روایتی از امام رضا(ع) نقل شده که فایده حمام کردن آن است که به اعتدال می‌انجامد، چرک را می‌زداید، پی و رگها را نرم می‌سازد، اندام‌های بزرگ را تقویت می‌کند، و مواد زاید و عفونت‌ها را نیز ذوب می‌کند. در تاریخ آمده است که پیامبر فردی ژولیده موی را دید، فرمود آیا این مرد چیزی نیافته تا موی خود را آرام کند و شخص دیگری که لباس کثیف داشت را دستور به شستن و نظافت جامه خود کرد.

[۱] الاختصاص ص۲۴۳

[۲] دانشنامه احادیث پزشکی ج۱ ص۴۶۸

[۳] بحارالانوار، ج۱۰، ص۹۸

[۴] کافی، ج۶، ص۴۹۶